INFORMACJE OGÓLNE

Gospodarkę leśną w Lasach Państwowych z zakresu zagospodarowania i użytkowania lasu prowadzi się w oparciu o plany urządzenia lasu sporządzanych dla nadleśnictw na 10 lat. Wykonują je dla Lasów Państwowych specjalistyczne jednostki, m.in. Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej (BULiGL). Plany urządzenia lasu, po konsultacjach z udziałem społeczeństwa, są zatwierdzane decyzją Ministra Środowiska.

Przygotowanie planu poprzedza zawsze dokładna inwentaryzacja i ocena stanu lasu. Leśnicy określają takie cechy lasu, jak struktura, budowa, wiek, skład gatunkowy, stan zdrowotny czy warunki glebowo-siedliskowe. W działaniach przewidzianych do realizacji uwzględnia się cele gospodarki leśnej i funkcje, jakie pełnią lasy w urządzanym nadleśnictwie, również te edukacyjne i turystyczne. Bardzo ważnym elementem Planu Urządzenia Lasu jest uwzględnienie zadań zawartych w Planach Zadań Ochronnych (PZO), sporządzanych dla obszarów Natura 2000. Dostosowanie projektu planu do funkcji przyrodniczych jest podstawą zrównoważonego leśnictwa, uwzględniającego wszystkie funkcje lasu.

W planach urządzeniowych określono między innymi zasady zagospodarowania lasu oraz „etat cięć”. Pojęcie etatu rozpatruje się w dwóch płaszczyznach:

1. Po pierwsze określa się maksymalnie możliwą ilości drewna do pozyskania na 10 lat wyrażoną w m³.
2. Po drugie określa się powierzchnię (ha) jaka powinna zostać objęta różnego rodzaju zabiegami (zrębami, rębniami złożonymi lub trzebieżami).

Etat cięć jest to nic innego, jak cześć określonego przyrostu masy drzewnej nadleśnictwa, którą możemy pozyskać bez szkody dla stabilności drzewostanów. Przyrost określa się podczas trwających ponad pół roku, skrupulatnych pracach terenowych wykonywanych przez taksatorów. Taksator jest to osoba posiadająca najwyższe uprawnienia do opisywania lasu (inwentaryzowania) zatrudniona w Biurze Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. BULiGL po przeprowadzeniu prac terenowych czyli opisania drzewostanów (taksacji lasu) i określeniu zasobności ( ilości m3 na/nadleśnictwo), przez przeliczenie danych z siatki powierzchni próbnych określa możliwy etat do realizacji. Wartość ta jest to ilość drewna, jaką można i należy pozyskać bez zakłócenia zasady trwałości lasu.

Pozyskanie drewna odbywa się w ramach dwóch kierunków prac:  Użytkowania lasu rębnego (drzewostany dojrzałe)  i przedrębnego (drzewostany wymagające przecięcia ze względu na gatunek bądź przegęszczenie (zadrzewienie). W ramach pozyskania przedrębnego pozyskuje się drewno przy wykorzystaniu cięć  pielęgnacyjnych i sanitarnych, zgodnie z potrzebami hodowlanymi i ochronnymi drzewostanów. Użytkowanie rębne realizowane w ramach cięć odnowieniowych ma na celu zastąpienie starego drzewostanu młodym pokoleniem i stworzyć najkorzystniejsze warunki do wzrostu i rozwoju nowych drzew. Użytkowanie przedrębne obejmuje drzewostany młodszych klas wieku, które wymagają cięć pielęgnacyjnych dla zwiększenia możliwości rozwojowych drzew i poprawy ich jakości. W wyniku tych cięć poprawia się także zdrowotność drzewostanów.

Pozyskanie drewna odbywa się w ramach użytkowania lasu rębnego i przedrębnego.

Użytkowanie przedrębne - pozyskuje się drewno przy wykorzystaniu cięć  pielęgnacyjnych i sanitarnych, zgodnie z potrzebami hodowlanymi i ochronnymi drzewostanów. Użytkowanie przedrębne obejmuje drzewostany młodszych klas wieku, które wymagają cięć pielęgnacyjnych dla zwiększenia możliwości rozwojowych drzew i poprawy ich jakości. W wyniku tych cięć poprawia się także zdrowotność drzewostanów. Do cięć przedrębnych zaliczamy:

CZYSZCZENIA (CP)

Cięcia pielęgnacyjne wykonywane w uprawach i młodnikach, mające na celu uporządkowanie składu gatunkowego, formy zmieszania i struktury odnowienia oraz uregulowanie stopnia zagęszczenia i poprawę jakości drzewek.

TRZEBIEŻE (TPP, TWP)

Cięcia pielęgnacyjne wykonywane w drzewostanach dojrzewających, polegają na usuwaniu wyznaczonych drzew z drzewostanu. Według obowiązujących Zasad Hodowli Lasu w trzebieżach stosowany jest kierunek selekcji pozytywnej, wyrażający się w wyborze i popieraniu odpowiedniej liczby drzew najlepszej jakości z górnej warstwy drzewostanu i o dużym przyroście, rozmieszczonych w miarę możliwości równomiernie w całym drzewostanie z jednoczesnym popieraniem biogrup drzew tworzących szkielet drzewostanu i mających szanse przetrwania do wieku rębności i dłużej. Realizuje się to przez systematyczne usuwanie drzew przeszkadzających prawidłowemu rozwojowi drzew najlepszych wraz z ich osłoną zapewniającą im stabilność.

Użytkowanie rębne wykonuje się w dojrzałych drzewostanach w ramach cięć odnowieniowych ma na celu zastąpienie starego drzewostanu młodym pokoleniem i stworzyć najkorzystniejsze warunki do wzrostu i rozwoju nowych drzew.

Użytkowanie rębne oparto o aktualne potrzeby hodowlane drzewostanów, kierując się ich wiekiem, jakością i zgodnością gatunkową drzew do warunków glebowych i klimatycznych. Opracowany wykaz powierzchni cięć na dany rok gospodarczy określa maksymalną wielkość użytkowania rębnego rocznie. Plan uwzględnia odstęp czasowy od poprzednich cięć wykonanych na zrębach sąsiadujących (ład czasowy). Odstęp prac zrębowych nie może być krótszy niż 4-5 lat.  Jednocześnie obowiązkowo  wprowadza się nowe pokolenie na zrębie poprzedzającym planowane cięcie.

RĘBNIE (np. IB, IIIA, IIB, IVD itd.)

Zespół czynności mający na celu stopniową przemianę pokoleń w lesie w sposób zapewniający równoczesne usuwanie drzew lub drzewostanów, tworzenie najkorzystniejszych warunków dla zainicjowania i rozwoju nowego pokolenia drzew pożądanych gatunków, kształtowanie odpowiedniej budowy drzewostanu, zapewnienie naturalnej różnorodności biologicznej i trwałości w zmieniających się warunkach środowiska.

Kolejność typowania drzewostanów do użytkowania w rocznym planie nadleśnictwa odbywa się w następującej kolejności:

Cięcia przygodne w ostatnich latach są wykonywane głównie ze względu na wichury.
Cięcia przedrębne –o charakterze selekcji pozytywnej. Wykonując je należy mieć na uwadze wybór odpowiedniej liczby drzew najlepszych i popieranie ich rozwoju przy jednoczesnym popieraniu biogrup drzew, mających wzmocnić naturalną różnorodność gatunkową drzewostanów.
Drzewostany do przebudowy (w miejscach, gdzie skład gatunkowy jest niedostosowany do siedliska.
Drzewostany przeszłorębne (drzewostany o malejącym przyroście, w dalszej perspektywie ulegające rozpadowi)
Drzewostany rębne (dojrzałe do wyrębu)
Cięcia przedrębne – o charakterze selekcji negatywnej. Wykonując je należy mieć na uwadze usuwanie drzew uszkodzonych, chorych i zaatakowanych prze długoletnie patogeny.

Prace leśne zaplanowane do wykonania w 2026r- w załączeniu.